Ince Bellide Tavsan Kani Cay vs Dekaf Soya Fılet Vayt

 

Ince Bellide Tavsan Kani Cay vs Dekaf Soya Fılet Vayt

 

Turkiye dunyada kisi basi en yuksek cay tuketiminin oldugu ulke (gunumuz itibariyle neyseki halen oyle ama bu gidisle yakinda Cin’e ya da ingiltere’ye kaptiririz). Cay turkiye icin sadece bir icecek degil, kulturun onemli bir parcasi, bir deger. Misafir gelince mutlaka cay demlenir, adim basi kiraathanelerde, cay ocaklarinda, kafelerde, cay bahcelerinde ( oyle onemli ki bahcesi bile var )gun icerisinde herkes belki en az bir yarim saatini gecirir, sohbet ederken ince belli bardaklar ele alinir. Can sikilinca demlenir, yemegin ustune demlenir, altina demlenir, ikindide demlenir, kahvaltida demlenir. Demlenir de demlenir. Gun icerisinde ortalama bir turk xx bardak cay icebilir.

Simdi nereden cikti bu cay meselesi diyeceksiniz, aciklayayim.

Gecen yil Eylul ayinda kisa bir yaz sonu kacamagi icin turkiye’nin entellektuel nufusunun en onemli tatil mekanlarindan biri olan Kas’a gittim 4-5 gunlugune. Sikago sapaginda inen amcamizi destekler nitelikte mekanlarin 70% kadarinin isimlerinin ingilizce olmasi ve artik denize sahil ya da kumsaldan degil de “beach”lerden girilmesi artik hicbirimizi sasirtmiyor. Aksine guzel ingilizcemiz ve plaza aksaniyla bunlari telaffuz edisimizle yersiz bir gurur icerisindeyiz bile. Menulerin ingilizcesi berbat o ayri, icerikten bize ne canim. Biz sekle bakiyoruz.

Burada beach icin ufak bir parantez. Beach kelimesi ingilizce sahil/kumsal demek iken sadece turkiyede beach denilen yer bir isletme tarafindan isletilen parali denize girme yeri olarak tanimlaniyor sanirim. Kelimenin icini bosaltip anlamini bile degistirmisiz.

Ve fakat bunlar zaten son 10 senenin konusu, yeni birsey soylemeyecek misin diyenler icin asil konumuz burada basliyor. Kas’ta bu beachlerin ve ingilzice isimli restoranlarin yanisira, son 5 senede bir suru kraft kahve mekani acilmis. Simdi bu kahve kulturu dunyada boyle birden tureyen birsey, takibi eksik kalmayacaktik. Gereksiz butun batililigi devsirme konusunda asla bir eksigimiz ollacagini dusunmuyordum zaten, yanlis anlasilmasin. Ama harika bir cay ve turk kahvesi kulturu olan ve bunu bir deger olarak yillarca yasayan ve yasatan ulkede bu kraft kahve mekanlari cay ya da turk kahvesi hizmeti vermiyor. Ustelik ben sordugumda bana sanki asiri banal bir varlikmisim, nasil boyle bir soru sorarmisim hissiyati veren super bos bakislarla bakmalari ve “ haaayaar biz cay vermiyoruuzz maalesefff” demeleri sadece batililasma aski degil, ayni zamanda kendi kulturunu asagilama, kotuleme, hor gorme hali. Bu hic normal degil. Oyle ki neredeyse cay icmekten ve cay icenlerden utaniyor bu insanlar. Ya da turk kahvesi. Ama filet vayt oyle mi  ? ya da matca latte ? hem de o kadar uyduruk ve beceriksizce yapmalarina ve tadlarinin hicbir seye benzememesine ragmen o icecegi gururla, yapmalari ve icmeleri. Ustelik son derece kalitesiz kahve cekirdeklerinden yapilmis, sutu muhakkak bir miktar suyla seyreltilmis kahvelere ortalama 400tl ( 2024 yaz ucreti) verilmesi.  Hatta bazi yerlerde iki kisiden birinin kafeinsiz digerinin kafeinli siparis verme durumunda, ikinizinkini de kafeinsiz yapiverdim diyecek kadar densiz olup halen utanmadan o 400tl’yi istemeleri ulkenin genc ve orta yas jenerasyonu hakkinda cok sey soylemiyor mu ?

Tum bunlar boyle iken Merkezdeki tek cay bahcesinde cayi halen 20tlye icebiliyor olmaniz ama oraya sadece anti-laik kesimin gidiyor olusu ve bunun sinifsal bir ayrima donusturulmesi.

Bunun cok benzeri bir durum yeme-icme kulturu ve yeni moda fine dining hikayesinde de var ama onun icin ayri baslik acacagimdan burada harcamak istemiyorum.

Peki siz, sevgili okuyucu ? siz de cay ya da turk kahvesi icmekten utaniyor musunuz ? patlamis ekonomik kosullarda bir kahveye 400 tl harcayarak kendinizi zengin hissediyor musunuz ? yakinda toplumun onemli degerlerinden biri olan cay bahceleri, cayhaneler, beraber cay demleyip icmeler, ve daha kotusu Rize’nin onemli gecim kaynaklarinindan biri olan cayin kendisi kalmazsa kendinizi yeterince batililasmis hissedecek misiniz ?

Yoksa bu yazida adi gecen tum yaban kelimelerin turkiyede ne isi oldugunu bir anligina da olsa sorgulamaya hazir misiniz ?